Sau một năm sống ở Việt Nam, chúng tôi cảm thấy đã đến lúc đền đáp cho đất nước đã mang đến cho chúng tôi biết bao hy vọng về tương lai. Có thể nói rằng chúng tôi đã yêu mến ẩm thực, sự nồng hậu của người dân và lối sống Việt Nam – bắt nguồn từ lời hứa giản dị: “Nếu tôi có thể giúp gì được cho bạn, tôi sẽ làm.”
Việc khám phá Mekong Plus và đối tác vùng của họ, Ánh Dương, đã đánh dấu sự khởi đầu cho hành trình tìm hiểu chiều sâu và vẻ đẹp của cuộc sống miền Nam của chúng tôi.
Sau hơn một thập kỷ sống ở London, chúng tôi chưa một lần được biết đến hàng xóm của mình. Còn ở Đồng bằng sông Cửu Long thì khác… hàng xóm là những người, cùng với Ánh Dương và chính quyền địa phương, đóng góp 14 triệu đồng (khoảng 540 đô la) để giúp bạn và gia đình xây dựng một mái nhà đàng hoàng—thay thế cho tấm bạt và rơm rạ trước đây chẳng che mưa che nắng được bao nhiêu.
Năm 2024, Ánh Dương đã đóng góp khoảng 800 triệu đồng (khoảng 30.000 đô la Mỹ) để hỗ trợ xây dựng 73 căn nhà mới cho các hộ gia đình nghèo trên địa bàn. Nhà ở an toàn, sạch sẽ không chỉ mang lại chỗ ở mà còn giúp cải thiện sức khỏe, giúp trẻ em được đến trường và khôi phục lại cảm giác tự hào và gắn bó với cộng đồng cho người lớn tuổi.
Bài học thứ hai: Khả năng phục hồi với nụ cười
Gặp gỡ những con người đầy lòng tốt, kiên cường và mạnh mẽ thầm lặng như vậy luôn là điều đáng trân trọng, nhưng điều khiến chúng tôi ấn tượng nhất chính là sự kiên định. Ở mỗi nhà chúng tôi ghé thăm, chúng tôi đều được chào đón không chút do dự. Ngay cả khi chúng tôi biết về mức thu nhập eo hẹp mà nhiều người đang phải sống – chủ yếu là người dân nông nghiệp, với thu nhập tăng giảm tùy theo thời tiết, thị trường, hoặc dịch bệnh gia súc – họ vẫn ở đó, mời chúng tôi đồ uống, trái cây, thậm chí cả bánh trái còn thừa từ bữa tiệc gia đình gần đây.
Hiện tại, Ánh Dương đang hỗ trợ 2.632 hộ gia đình bằng các khoản vay nhỏ với lãi suất từ 0-0,5%, thường được cấp cho các hộ gia đình để đầu tư vào các dự án nông nghiệp và chăn nuôi, như nuôi lợn và nuôi cá, nhằm mục đích giảm nghèo, hướng tới phát triển kinh tế bền vững và cải thiện sinh kế.
Bài học thứ ba: Mọi thứ là vì con người
Công tác phát triển ở đây không phải là những can thiệp quy mô lớn hay những giải pháp nhanh chóng; mà là sự hiện diện kiên trì, lắng nghe cẩn thận và tôn trọng lẫn nhau. Sự thành công trong công việc của Ánh Dương, dù là các dự án xây dựng nhà ở an toàn, trao học bổng hay cung cấp đào tạo kỹ thuật nông nghiệp, đều dựa trên sức mạnh của các mối quan hệ với cộng đồng.
Đội ngũ nhân viên tuyệt vời tại Ánh Dương sống ngay trong cộng đồng, nói được các phương ngữ và hiểu rõ thực tế cuộc sống hàng ngày của người dân. Họ có mặt tại các khu vực dự án mỗi ngày, đánh giá đơn xin vay vốn, tư vấn về kỹ thuật nông nghiệp hoặc chỉ đơn giản là thăm hỏi những gia đình đang gặp khó khăn. Suy cho cùng, đây không chỉ là những dự án phát triển – mà còn là vì con người.
Thách thức: Giáo dục, Giáo dục, Giáo dục
Một báo cáo của UNICEF năm 2022 cho thấy, trong khi tỷ lệ hoàn thành chương trình học ở Đồng bằng sông Cửu Long đạt 98% đối với học sinh tiểu học, thì tỷ lệ này lại thấp hơn mức trung bình quốc gia, chỉ đạt 43% đối với bậc trung học phổ thông. Sự sụt giảm mạnh này cho thấy những thách thức mà học sinh phải đối mặt khi giáo dục không còn bắt buộc và áp lực đóng góp vào thu nhập gia đình ngày càng gia tăng.
Giáo dục có thể thay đổi tương lai của một đứa trẻ, nhưng đó là một cơ hội mong manh khi một số gia đình không đủ khả năng cho con em mình tiếp tục đi học sau những năm học bắt buộc. Từ năm 2005, Ánh Dương đã hỗ trợ khoảng 26.492 suất học bổng cho học sinh tiểu học và trung học, giúp các em tiếp tục đến trường và giảm bớt gánh nặng tài chính cho các gia đình có thu nhập thấp.
Thách thức: Sự thay đổi thực sự có thể diễn ra chậm nhưng điều đó không sao cả
Ánh Dương làm việc với các gia đình thường sống với thu nhập dưới 1 đô la Mỹ/người/ngày; tại 16 xã mà họ hoạt động, khoảng 5,41% số hộ gia đình sống dưới mức nghèo khổ.
Mặc dù số liệu thống kê có thể cho thấy việc trả nợ dần dần và thu nhập gia đình tăng lên, nhưng tác động thực sự thường khó đo lường hơn: đó là sự tự tin, lòng tự trọng và niềm tin vào tương lai. Những khoản tiền nhỏ này là cứu cánh cho các gia đình, cho phép họ đa dạng hóa nguồn thu nhập, giảm nợ và bắt đầu xây dựng khả năng tài chính vững mạnh thực sự.
Tự do tài chính có thể đến chậm, nhưng nó sẽ bền vững.
Tương lai: Học hỏi, Hỗ trợ, Tham quan
Hãy cập nhật những hoạt động tuyệt vời của các tổ chức phi chính phủ bằng cách đăng ký nhận bản tin Mekong Plus newsletter cũng như theo dõi các thông tin cập nhật trên Facebook, Youtube và Instagram.
Bạn có thể quyên góp cho học bổng dành cho trẻ em hoặc khoản vay tín dụng nhỏ cho gia đình. Ghé thăm các cửa hàng hoặc mua sắm trực tuyến tại doanh nghiệp xã hội tuyệt vời Mekong Quilts và hỗ trợ phụ nữ ở Đồng bằng sông Cửu Long kiếm thu nhập ổn định bằng cách mua các sản phẩm thủ công độc đáo.
Nếu bạn may mắn có cơ hội, tôi thực sự khuyên bạn nên ghé thăm vùng đất xinh đẹp này. Đó là một khía cạnh của Việt Nam mà hầu hết mọi người không bao giờ được thấy: hãy đến thăm các tổ chức phi chính phủ hoặc đặt một tour đạp xe trải nghiệm có một không hai.